چیلرهای آبخنک در مقابل چیلرهای هواخنک: مقایسه فنی
چیلرهای تراکمی بر اساس نحوه دفع حرارت (گرما) از مبرد در کندانسور، به دو نوع اصلی تقسیم میشوند: آبخنک (Water-Cooled) و هواخنک (Air-Cooled). انتخاب بین این دو نوع در طراحی سیستمهای تهویه مطبوع، تصمیمی حیاتی است که بر راندمان، هزینه عملیاتی، نگهداری و مصرف منابع تأثیر مستقیم دارد.

۱. مکانیسم دفع حرارت
تفاوت اصلی در محیطی است که گرما را از کندانسور جذب میکند:
| ویژگی | چیلر آبخنک (Water-Cooled) | چیلر هواخنک (Air-Cooled) |
| محیط دفع حرارت | آب (به کمک برج خنک کننده) | هوای محیط (به کمک فنها) |
| دمای کندانسور | پایینتر و پایدارتر (نزدیک به دمای حباب مرطوب محیط) | بالاتر (نزدیک به دمای حباب خشک محیط) |
| مکان نصب | داخلی (معمولاً موتورخانه) | خارجی (پشت بام، محوطه) |
۲. مزایای فنی و اقتصادی
الف. مزایای چیلرهای آبخنک
-
راندمان انرژی بالاتر: آب توانایی دفع حرارت بسیار بالاتری نسبت به هوا دارد. کندانسورهای آبخنک در دمای پایینتری کار میکنند (نزدیک به دمای حباب مرطوب که پایینتر است)، که باعث کاهش فشار کمپرسور و در نتیجه کاهش مصرف برق میشود.
-
$\{EER}/\{COP}$ بالاتر: به دلیل عملکرد کمپرسور در فشار کمتر، این چیلرها معمولاً ضریب عملکرد ($\{COP}$) و نسبت بازده انرژی ($\{EER}$) بهتری دارند.
-
-
طول عمر بیشتر: کمپرسور در دماهای پایینتر و با فشار کمتری کار میکند که سایش و استهلاک آن را کاهش داده و عمر مفید سیستم را افزایش میدهد.
-
صدای کمتر: کندانسور (که در برج خنک کننده است) از یونیت چیلر اصلی جدا است و یونیت اصلی در داخل ساختمان نصب میشود، که باعث کاهش نویز در فضای بیرون میشود.
ب. مزایای چیلرهای هواخنک
-
سادگی نصب و نگهداری: نیاز به لولهکشی آب، برج خنک کننده، پمپهای آب برج و تجهیزات تصفیه آب (Wastewater Treatment) ندارد.
-
هزینه اولیه پایینتر: حذف برج خنک کننده و سیستمهای جانبی مربوط به آب، هزینه اولیه پروژه را کاهش میدهد.
-
عدم مصرف آب: از آنجایی که از آب استفاده نمیشود، نیازی به تأمین آب جبرانی برای تبخیر، تخلیه آب و تصفیه آب برج نیست، که این امر در مناطق کم آب مزیت بزرگی محسوب میشود.
-
فضای اشغالی کمتر: اگرچه خود یونیت بزرگ است، اما فضای موتورخانه را اشغال نکرده و به فضای پشت بام یا محوطه محدود میشود.
۳. ملاحظات مهم فنی و عملیاتی
| ملاحظه | چیلر آبخنک | چیلر هواخنک |
| مصرف آب | بالا (به دلیل تبخیر آب در برج خنک کننده) | صفر |
| نگهداری برج خنک کننده | ضروری (رسوبگیری، ضد جلبک و باکتری) | مورد نیاز نیست |
| راندمان تحت تأثیر دما | کمتر (فقط دمای حباب مرطوب محیط تأثیر دارد) | بیشتر (به شدت تحت تأثیر دمای حباب خشک و بالای محیط است) |
| لرزش | کمتر (یونیت اصلی در داخل نصب است) | بیشتر (لرزش و صدای فنها در بیرون) |
| اندازه یونیت | کمپرسور و کندانسور کوچکتر | کندانسور بزرگتر برای جبران راندمان پایین هوا |
نتیجهگیری فنی
انتخاب فنی بین این دو نوع چیلر عمدتاً به ظرفیت مورد نیاز و ملاحظات اقتصادی بلندمدت بستگی دارد:
-
ظرفیتهای بزرگ (ساختمانهای تجاری، مراکز داده، بیمارستانها): چیلرهای آبخنک به دلیل راندمان عملیاتی بسیار بالاتر و هزینههای کمتر انرژی در طول عمر سیستم، معمولاً گزینه ارجح هستند، حتی با در نظر گرفتن هزینه نگهداری برج خنک کننده.
-
ظرفیتهای کوچک تا متوسط (مینیچیلرها، برخی آپارتمانها): چیلرهای هواخنک به دلیل سادگی، هزینه اولیه پایینتر و صرفهجویی در مصرف آب، انتخاب بهتری هستند.
عوامل مؤثر بر راندمان برجهای خنککننده
نقش و ضرورت منبع انبساط در دیگهای آب گرم
اجزای اصلی چیلر تراکمی و وظایف آنها