معرفی کامل هواساز و اجزای داخلی آن

معرفی کامل هواساز و اجزای داخلی آن

هواساز  دستگاهی است که در سیستم‌های تهویه مطبوع مرکزی (HVAC)، وظیفه تهویه، فیلتراسیون، تنظیم دما (سرمایش یا گرمایش)، کنترل رطوبت و توزیع هوا را در یک ساختمان بزرگ بر عهده دارد. هواساز، هوای تازه را با هوای برگشتی مخلوط کرده و پس از آماده‌سازی در شرایط مطلوب، از طریق کانال‌کشی به فضاهای داخلی ساختمان ارسال می‌کند.

۱. عملکرد کلی هواساز

هواساز به عنوان پل ارتباطی بین دستگاه‌های تولید حرارت و برودت (مانند چیلر، دیگ و پمپ حرارتی) و فضای داخلی ساختمان عمل می‌کند.

• دریافت انرژی: آب گرم (از دیگ) و آب سرد (از چیلر) به کویل‌های موجود در هواساز پمپ می‌شوند.

• آماده‌سازی هوا: هواساز با عبور هوا از روی این کویل‌ها، دمای هوا را تنظیم می‌کند. همچنین فیلترها، آلاینده‌ها را حذف می‌کنند.

• توزیع: یک فن بزرگ، هوا را با فشار مناسب از طریق شبکه کانال‌کشی به نقاط مختلف ساختمان می‌فرستد.

۲. اجزای داخلی و عملکرد آن‌ها

یک هواساز مدرن شامل چندین بخش اصلی است که هر کدام وظیفه خاصی در آماده‌سازی هوا دارند:

الف. محفظه اختلاط (Mixing Box)

• عملکرد: در این بخش، هوای تازه (Fresh Air) که از بیرون ساختمان وارد می‌شود با هوای برگشتی (Return Air) از فضای داخلی، ترکیب می‌شود.

• هدف: تنظیم نسبت هوای تازه (برای حفظ کیفیت هوا) و هوای برگشتی (برای صرفه‌جویی در انرژی، زیرا دمای هوای برگشتی به دمای مطلوب نزدیک‌تر است). این تنظیم توسط دمپرها (Dampers) کنترل می‌شود.

ب. فیلترها (Air Filters)

• عملکرد: هوا پس از اختلاط، از یک یا چند مرحله فیلتر عبور می‌کند تا ذرات گرد و غبار، گرده، آلاینده‌ها و میکروارگانیسم‌ها حذف شوند.

• انواع: معمولاً از فیلترهای پیش‌فیلتر (Pre-Filter) برای ذرات بزرگتر و سپس فیلترهای بازدهی متوسط یا بالا (مانند فیلترهای $\text{Bag}$ یا $\text{HEPA}$) برای ذرات ریزتر و حذف آلودگی‌های دقیق استفاده می‌شود.

ج. کویل‌های سرمایش و گرمایش (Cooling and Heating Coils)

• کویل سرمایش: آب سرد (معمولاً بین $5^{\circ}C$ تا $10^{\circ}C$) از چیلر وارد این کویل می‌شود. هوا با عبور از روی آن خنک می‌شود.

• کویل گرمایش: آب گرم یا بخار از دیگ وارد این کویل می‌شود. هوا با عبور از روی آن گرم می‌شود.

• عملکرد ثانویه: کویل سرمایش به طور طبیعی باعث کاهش رطوبت (رطوبت‌گیری) هوا می‌شود، زیرا رطوبت هوا روی سطح سرد کویل چگالش (تقطیر) می‌یابد.

د. بخش رطوبت‌دهی (Humidifier Section)

• عملکرد: در فصول سرد که گرمایش باعث خشکی بیش از حد هوا می‌شود، یک رطوبت‌ساز (معمولاً از نوع بخار یا اولتراسونیک) رطوبت کافی را به هوا اضافه می‌کند تا آسایش و سلامت افراد حفظ شود.

ه. فن دمنده (Blower/Fan Section)

• عملکرد: این بخش شامل یک یا چند فن بزرگ (معمولاً از نوع سانتریفیوژ یا محوری) است که انرژی لازم برای غلبه بر مقاومت اجزای داخلی (فیلترها و کویل‌ها) و شبکه کانال‌کشی را تأمین می‌کند و هوا را با حجم مورد نیاز به ساختمان پمپ می‌کند.

• راندمان: فن‌های مدرن اغلب به درایو فرکانس متغیر {VFD) مجهز هستند تا سرعت آن‌ها بر اساس نیاز دقیق ساختمان به جریان هوا تنظیم شود و در مصرف انرژی صرفه‌جویی شود.

و. دمپرهای کنترلی (Dampers)

• عملکرد: صفحات فلزی متحرکی هستند که در ورودی و خروجی هواساز و همچنین کانال‌ها نصب می‌شوند و جریان هوا را کنترل می‌کنند (مانند دمپرهای محفظه اختلاط).

۳. اهمیت هواساز در سیستم‌های $\text{HVAC}$

• کنترل مرکزی: هواساز امکان کنترل دقیق و یکپارچه پارامترهای مختلف هوا (دما، رطوبت، پاکیزگی) را از یک نقطه مرکزی فراهم می‌کند.

• تنوع در طراحی: می‌توان هواسازها را بر اساس نیازهای خاص هر پروژه (مثلاً هواسازهای بهداشتی برای بیمارستان‌ها با فیلترهای $\{HEPA}$ یا هواسازهای صنعتی سنگین) سفارشی‌سازی کرد.

• جریان هوای متغیر ($\{VAV}$): هواسازها معمولاً در سیستم‌های $\{VAV}$ (Variable Air Volume) استفاده می‌شوند که در آن‌ها حجم هوا متناسب با بار حرارتی هر منطقه تنظیم می‌شود و به راندمان بسیار بالا می‌رسند.

معرفی انواع کولر گازی اسپلیت و سیستم‌های مشابه

اجزای اصلی داکت اسپلیت

اجزای اصلی یک سیستم دیگ آب گرم و وظایف آن‌ها